Banka e Shqipërisë ka shënuar një nivel rekord në historinë e saj për vlerën e rezervave të arit, duke reflektuar trendin rritës të çmimeve të arit në tregjet ndërkombëtare. Sipas të dhënave zyrtare të publikuara nga Banka Qendrore, në fund të muajit prill 2025, vlera e arit monetar arriti në 313 milionë euro, duke regjistruar një rritje vjetore prej 34% në krahasim me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Në aspektin sasior, rezervat e arit të mbajtura nga Banka e Shqipërisë kanë mbetur të pandryshuara, në nivelin prej 109 mijë onz ose rreth 3.4 tonë, të njëjtat me fundin e vitit 2023. Kjo tregon se rritja e vlerës nuk është rezultat i shtesave në sasi, por një reflektim i drejtpërdrejtë i forcimit të çmimit të arit në tregjet ndërkombëtare.
Bazuar në kursin zyrtar të këmbimit të Bankës së Shqipërisë, në fund të prillit, një onz ar këmbehej me 285 mijë lekë, ndërsa në mesin e muajit qershor kjo vlerë arriti në 289 mijë lekë, në rritje me 32% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Ky evoluim përputhet me rritjen e vlerës së arit monetar të mbajtur në rezervën valutore të vendit.
Strategjia e menaxhimit të rezervave dhe rishikimi i peshës së arit
Blerja më e fundit e arit monetar nga Banka e Shqipërisë është realizuar në shkurt 2023, në kuadër të rivlerësimit të strukturës së rezervave valutore. Në atë periudhë, Këshilli Mbikëqyrës i institucionit miratoi blerjen e 28 lingotave ari, ekuivalente me 11,200 onz ose rreth 0.35 tonë.
Aktualisht, ari përbën rreth 4.7% të totalit të rezervës valutore të vendit, një përqindje që ka ardhur në rritje nga 4.3% një vit më parë dhe më pak se 4% dy vite më parë. Ky zhvillim reflekton një qëndrim të kujdesshëm, por të qëndrueshëm të Bankës Qendrore ndaj rritjes së peshës së metaleve të çmuara si komponent strategjik në portofolin e saj rezervë.
Performanca e përgjithshme e rezervës valutore
Sipas statistikave të Bankës së Shqipërisë, në fund të muajit shkurt 2025, rezerva valutore totale e vendit arriti në 6.73 miliardë euro, me një rritje prej 7.4% nga fillimi i vitit dhe 23.6% në terma vjetorë.
Kjo performancë e fortë është ndikuar ndjeshëm nga ndërhyrjet aktive nga Banka e Shqipërisë në tregun valutor të brendshëm. Vetëm gjatë vitit 2024, institucioni bleu mbi 933 milionë euro, një volum që përfaqëson një rritje prej 249% krahasuar me blerjet e realizuara në vitin 2023. Këto operacione janë kryer si pjesë e mekanizmit të kontrollit të kursit të këmbimit dhe konsolidimit të rezervës valutore.
Ndikimi i Eurobondit dhe perspektiva për 2025
Një tjetër faktor kyç që ka ndikuar në rritjen e rezervës valutore gjatë pjesës së parë të këtij viti ka qenë emëtimi i Eurobondit të radhës nga qeveria shqiptare. Në fillim të vitit, janë emetuar 650 milionë euro në Eurobonde me maturim 10-vjeçar, fondet e të cilave janë transferuar në llogaritë shtetërore pranë Bankës së Shqipërisë. Kjo i ka dhënë një injeksion të drejtpërdrejtë likuiditetit dhe ka përforcuar pozitat valutore të vendit.
Në linjë me politikat e stabilitetit makroekonomik dhe nevojave për përballimin e goditjeve të mundshme të jashtme, Banka e Shqipërisë ka parashikuar vijimësinë e blerjeve të valutës edhe gjatë vitit 2025, për të ruajtur një strukturë të qëndrueshme të rezervave ndërkombëtare.
Konkluzion:
Rritja e rezervave të arit dhe përmirësimi i bilancit të rezervës valutore pasqyrojnë një strategji proaktive nga Banka e Shqipërisë për të forcuar stabilitetin financiar të vendit nëpërmjet menaxhimit të kujdesshëm të aseteve ndërkombëtare, në përputhje me praktikat më të mira të bankave qendrore në rajon dhe më gjerë.
