Europa po përjeton ditët e para të një vale ekstreme të të nxehtit për këtë sezon veror, me temperatura që në disa rajone kanë tejkaluar kufirin prej 42°C, duke aktivizuar masat emergjente të mbrojtjes civile dhe shëndetit publik në të gjitha vendet e prekuara.
Vala e të nxehtit, e ndikuar nga prurje të ajrit saharian në Europën Jugore dhe Qendrore, po shndërrohet në një kërcënim serioz klimatik dhe shëndetësor, veçanërisht për kategoritë vulnerabël të popullsisë.
Evropa Jugore dhe Qendrore: Temperaturat përtej rekordit, mobilizim total
Spanja ka paralajmëruar për temperatura ekstreme në jug të vendit, ku sipas Agjencisë Shtetërore të Meteorologjisë (AEMET), temperaturat pritet të qëndrojnë mbi 40°C për disa ditë radhazi. Autoritetet shëndetësore spanjolle kanë bërë thirrje për kujdes të shtuar, sidomos për të moshuarit, gratë shtatzëna dhe individët me sëmundje kronike.
Në Portugali, niveli i gatishmërisë është ngritur në maksimum, me Lisbonën që ka regjistruar temperaturat më të larta për këtë periudhë, krahas një rreziku të lartë për shpërthime zjarresh në rajonet pyjore.
Në Francë, qyteti i Marsejës ka ndërmarrë një nismë sociale duke hapur pishinat publike falas, në përpjekje për të ofruar kushte freskuese për banorët dhe për të parandaluar goditjet nga nxehtësia.
Italia, përmes autoriteteve vendore në Siçili dhe Liguria, ka ndaluar punën në ambientet e hapura gjatë intervaleve më të nxehta të ditës. Sindikatat po kërkojnë zbatimin e kësaj mase edhe në rajonet e tjera, për të garantuar mbrojtjen e punëtorëve në sektorin bujqësor dhe ndërtim.
Në Mbretërinë e Bashkuar, paralajmërimet për valë të nxehti janë shoqëruar me hapjen e pishinave publike pa pagesë dhe zbatimin e rregullave të reja për aktivitetet në ambient të hapur, përfshirë turneun e Wimbledon, ku është vënë në funksion një rregull pushimi për shkak të vapës.
Europa Qendrore dhe Lindore: Alarm për zjarre, ndërprerje infrastrukturore dhe masa humanitare
Në Gjermani, është rritur niveli i alarmit për zjarret në pyje, ndërkohë që autoritetet kanë aktivizuar një plan kombëtar për mbrojtjen nga humbjet e jetës si pasojë e nxehtësisë. Alarme portokalli janë shpallur edhe në disa kantone të Zvicrës, me theks të veçantë në zonat alpine, ku mbinxehja përbën rrezik të shtuar për rrëshqitje dhe deformim terreni.
Belgjika ka njoftuar për rrezik të shtuar për zjarre dhe ndërprerje të energjisë elektrike për shkak të mbingarkesës së rrjetit, ndërsa Irlanda ka lëshuar thirrje për kursim të ujit dhe masa parandaluese për përballimin e valës së papritur të nxehtësisë.
Ballkani në gatishmëri të lartë – Mbi 38°C dhe rrezik zjarresh
Edhe rajoni i Ballkanit nuk ka mbetur jashtë ndikimit të kësaj vale ekstreme. Në disa qarqe të Shqipërisë, janë regjistruar zjarre në zonat pyjore, ndërsa autoritetet kanë lëshuar udhëzime për kufizimin e ekspozimit në diell dhe qëndrimin e vazhdueshëm të hidratuar.
Në Malin e Zi, është aktivizuar gatishmëria e shërbimeve pyjore, me patrullime të shtuara në zonat malore për të parandaluar zjarrvëniet. Maqedonia e Veriut ka vënë në funksion protokollet emergjente për mbrojtjen shëndetësore, si dhe ka rritur kapacitetet për furnizim me ujë të pijshëm.
Kosova, përmes Institutit Hidrometeorologjik, ka paralajmëruar për temperatura mbi 38°C dhe ka kërkuar kufizim të lëvizjeve gjatë pikës së vapës. Në Serbi, është shpallur alarm portokalli, ndërsa spitalet kanë ngritur njësi emergjente për trajtimin e goditjeve termike.
Bullgaria ka ndërprerë përkohësisht aktivitetet bujqësore në rajone të caktuara për të mbrojtur punëtorët nga rreziku i ekspozimit në temperatura ekstreme.
Masat humanitare dhe infrastrukturore në rritje
Në Rumani, qytetarëve po u shpërndahet ujë i pijshëm falas në stacione urbane, ndërsa janë hapur qendra freskimi për personat në nevojë. Bosnjë-Hercegovina ka pezulluar punët fizike në ambient të hapur dhe ka ndërprerë disa linja hekurudhore për shkak të deformimeve strukturore të shkaktuara nga temperaturat ekstreme.
Në Greqi, ku termometri ka kapërcyer 39°C, zjarret mbeten një rrezik i përhershëm, me autoritetet që mbeten në gatishmëri të lartë për ndërhyrje të shpejtë.
Kriza klimatike, një realitet gjithnjë e më i afërt
Ekspertët meteorologjikë dhe klimatologë në nivel europian nënvizojnë se këto valë ekstreme të të nxehtit nuk përbëjnë më një përjashtim, por janë tashmë shenjë e qartë e përkeqësimit të krizës klimatike në kontinentin më të prekur nga ngrohja globale.
Autoritetet në të gjitha vendet po i bëjnë thirrje qytetarëve për vigjilencë të shtuar, kujdes shëndetësor dhe përgjegjësi kolektive, ndërkohë që përgatitjet për përballimin e verës 2025 po intensifikohen çdo ditë.
