Roman Starovoi: Rusia u trondit sot nga vdekja e ish-ministrit të Transportit, i cili u gjet pa jetë në makinën e tij pranë Moskës, vetëm pak orë pas shkarkimit të papritur nga Presidenti Vladimir Putin. Sipas autoriteteve hetimore, vdekja e tij po trajtohet si një vetëvrasje, ndërsa pranë trupit u gjet një armë zjarri që dyshohet t’i ketë përkitur vetë viktimës.
Vendimi për ta larguar Starovoitin nga kabineti qeveritar u bë publik në mëngjesin e së njëjtës ditë, pa ndonjë shpjegim zyrtar për motivet. Megjithatë, burime nga brenda sektorit të transportit dhe analizat politike sugjerojnë se shkarkimi lidhet me hetimet për korrupsion të thelluar në rajonin e Kurskut – rajon të cilin Starovoit e kishte drejtuar për gati pesë vite përpara se të transferohej në nivel qendror në maj 2024.
Një karrierë në rënie të lirë
Emërimi i Starovoit në postin e ministrit të Transportit përkoi me një periudhë të trazuar për Rusinë, ku lufta në Ukrainë po përhapej përtej kufijve. Vetëm tre muaj pas marrjes së detyrës, forcat ukrainase depërtuan në rajonin e Kurskut – një ngjarje e paprecedentë që ngriti pikëpyetje përgatitjet mbrojtëse në zonë dhe mbi mënyrën si ishin menaxhuar fondet shtetërore për sigurinë kufitare.
Në prill të këtij viti, pasardhësi i Starovoit si guvernator, Alexei Smirnov, u hetua për përvetësim të fondeve të mbrojtjes. Ishin pikërisht këto hetime që hodhën dritë mbi një rrjet më të gjerë keqpërdorimi të buxhetit në rajon, ndërsa burime konfidenciale në sektorin e transportit pretendojnë se emri i Starovoit përmendej gjithnjë e më shpesh në bisedat e brendshme për “pastrimin” e sistemit.
Misteri i një vetëvrasjeje në kohë të dyshimtë
Komiteti Hetues Rus publikoi një deklaratë zyrtare ku konfirmoi se “hipoteza kryesore për vdekjen është vetëvrasja”. Sidoqoftë, mungesa e transparencës rreth arsyes së shkarkimit dhe koha e ngushtë midis këtij vendimi dhe vetëvrasjes së supozuar, kanë ngritur pikëpyetje të shumta në sferën publike dhe analitike.
Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, refuzoi të lidhë drejtpërdrejt shkarkimin me ndonjë humbje të besimit nga ana e presidentit Putin, duke thënë se “nëse humbet besimi, kjo do të përmendej shprehimisht në dekret” – çka nuk ndodhi.
Kush do të marrë frenat?
Kremlini njoftoi se Andrei Nikitin, ish-guvernator i rajonit të Novgorodit, do të marrë detyrën si ministër i përkohshëm i Transportit. Fotot e publikuara nga zyra e shtypit tregojnë momentin kur Nikitin shtrëngon duart me presidentin Putin, në një përpjekje për të treguar stabilitet institucional.
Në komentet e tij të para, Nikitin nënvizoi nevojën për dixhitalizimin e sektorit të transportit dhe theksoi rëndësinë strategjike të garantimit të qarkullimit të lirë të mallrave – veçanërisht në një klimë ekonomike të tensionuar nga izolimi ndërkombëtar dhe lufta.
Burime nga industria thonë se zëvendësimi i Starovoit ishte planifikuar që para Forumit Ekonomik të Shën Petersburgut – një sinjal se dorëheqja nuk erdhi si rrufe në qiell të kthjellët, por si pjesë e një procesi më të gjerë spastrimi dhe rikonfigurimi në nivelet e larta të administratës.
Sfida strukturore dhe rrëzimi i një njeriu të sistemit
Vdekja e Roman Starovoit vjen në një moment të ndjeshëm për sektorin rus të transportit, i cili po përballet me sfida të shumta për shkak të izolimit ndërkombëtar, sanksioneve, mungesës së teknologjisë dhe inflacionit të lartë. Njëkohësisht, Hekurudhat Ruse – gjiganti më i madh i punësimit në vend – po përballen me kosto të rritura operacionale, duke vënë në presion të gjithë infrastrukturën logjistike të vendit.
Pavarësisht deklaratave zyrtare, dyshimet për lidhje të Starovoit me skandalet e korrupsionit në Kursk nuk janë fashitur. Tre burime të ndryshme brenda sektorit të transportit konfirmojnë se pozicioni i tij ishte lëkundur për muaj me radhë – jo për performancën e tij si ministër, por për “fantazmat e së kaluarës”.
Redaksia vëren: Deri më tani, asnjë akuzë formale nuk është ngritur ndaj Starovoit për korrupsion. Megjithatë, ngjarjet dramatike që pasuan shkarkimin e tij kanë shtuar trysninë ndaj Kremlinit për të ofruar më shumë transparencë në proceset e vendimmarrjes politike dhe në trajtimin e rasteve të dyshuara të korrupsionit në nivelet e larta të pushtetit.
